İranın nüvə proqramı ətrafındakı gərginliklər fonunda baş verən hadisələr Azərbaycanda da narahatlıqla izlənilir. Rəsmi Bakı prosesi diqqətlə izlədiyini və narahatlığını ifadə edib.
Azərbaycanın mövqeyi: Neytrallıq və qonşuluq praqmatizmi
Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi (XİN) baş verən eskalasiyanın regional və qlobal təhlükəsizliyə ciddi təhdid olduğunu bəyan edib. Tərəfləri gərginliyi artırmamağa və dialoqa çağırıb.
Prezident İlham Əliyev iranlı həmkarına başsağlığı məktubu göndərib, ölkənin Azərbaycandakı səfirliyinə baş çəkərək İran dövlətinə başsağlığı verib.
Bu addımlar Azərbaycanın İran ətrafında baş verənlərə münasibətinin neytrallıq və qonşuluq praqmatizmi üzərində qurulduğunu göstərir. Rəsmi Bakı qonşuluqda İran kimi böyük bir dövlətin böhran yaşaması risklərini anlayır və milli maraqlarını qorumağa çalışır.
Humanitar yardım – strateji addım
Azərbaycan İrana humanitar yardım göndərən ilk dövlət olub. Bu, təkcə xeyriyyəçilik aktı deyil, həm də düşünülmüş strateji addımdır. Azərbaycan bununla müstəqil xarici siyasət yürütdüyünü və heç bir hərbi bloka qoşulmadığını nümayiş etdirir.
Azərbaycan regionda sabitləşdirici rol oynayır və humanitar böhranlara qarşı səyləri birləşdirməyə hazırdır. Bu cəsarətli addım digər regional oyunçular üçün də nümunə ola bilər.
Bakı-Tehran münasibətləri: Realist qonşuluq modeli
Son illərdəki diplomatik soyuqluğa baxmayaraq, göndərilən yardım karvanları Bakının “realist qonşuluq” modelini təsdiqləyir. Azərbaycan humanitar şəraitin həssas dönəmlərində fikir ayrılıqlarını kənara qoymağın vacibliyini göstərir.
Prezident İlham Əliyevin göstərişi ilə İrana ikinci humanitar yardımın göndərilməsi ölkə rəhbərinin bu məsələyə xüsusi önəm verdiyini təsdiqləyir.
Müharibə şəraitində yardım karvanlarını təşkil edib çatdırmaq Azərbaycanın fövqəladə halların idarə edilməsi sahəsindəki yüksək imkanlarını göstərir.
Azərbaycan – regional təhlükəsizlik körpüsü
Azərbaycan öz ərazisini humanitar yardımlar üçün “açıq dəhliz” elan edərək regional təhlükəsizlik və humanitar həmrəylik üçün əvəzolunmaz bir körpü rolunu oynayır.
Bu addım həm Qərbin, həm də regionun hərbi bloklarının qarşısında öz suverenliyini və neytrallığını qorumaqla dünyaya mesajdır.
Ermənistanın mövqeyi: Gizli yardım və siyasi zəiflik
İranın Ermənistandakı keçmiş səfirinin Azərbaycana qarşı apardığı qarayaxma kampaniyası iflasa uğrayıb. Ermənistanın İrana yardımı gizli saxlaması isə siyasi iradənin zəifliyini göstərir.
Azərbaycanın nümayiş etdirdiyi mövqe tamamilə fərqli dövlətçilik məktəbinin təzahürüdür. Prezident İlham Əliyevin İran səfirliyinə baş çəkməsi cəsarət nümunəsidir.
Uzun illər özünü İranın dostu kimi təqdim edən dövlətlərin səssiz qaldığı bir dövrdə ilk addımın Azərbaycandan gəlməsi dostluğun sınağıdır.
Bu, həm də yeni bir etimad xəritəsinin yaranacağından xəbər verir. Böhran zamanı Azərbaycan daha güclü, etibarlı və sadiq qonşu kimi ön plana çıxdı.