Yer üzərindəki su resursları haqqında danışarkən, adətən gözümüzün önünə okeanlar, çaylar və ya səthə yaxın su
Nortvestern və Nyu Meksika universitetlərinin alimləri Şimali Amerika qitəsinin 640 km dərinliyində böyük bir su ehtiyatının olduğunu aşkar ediblər. Bu kəşf, suyun yalnız səthdə deyil, planetin dərin qatlarında da mövcud olduğunu göstərir.
Bu dərinlikdəki su, bildiyimiz kimi, maye halında deyil. Mantiyanın “keçid zonası” adlanan hissəsində yüksək təzyiq və temperatur şəraitində su molekulları parçalanır və hidroksil radikallarına çevrilir. Bu radikallar “ringwoodite” adlı mineralın kristal qəfəsində sıxılır. Alimlərin hesablamalarına görə, bu bölgədəki süxurların yalnız 1%-i su olsa belə, ümumi su həcmi Yer üzündəki bütün okeanların həcmini üç dəfə üstələyə bilər.
Alimlər bu gizli su ehtiyatını aşkar etmək üçün Yer qatlarını “dinləyiblər”. ABŞ ərazisindəki 2000-dən çox seysmometrdən əldə edilən məlumatları təhlil edərək, 500-dən çox zəlzələnin yaratdığı seysmik dalğaların Yer daxilindəki hərəkətini izləyiblər. Su ilə zəngin süxurların seysmik dalğaları yavaşlatması əsas ipucu olub. Dalğalar keçid zonasına çatdıqda sürətlərinin azalması, həmin ərazidə materialın “nəmlənmiş” olduğunu təsdiqləyib.
Laboratoriyada “ringwoodite” mineralını sintez edərək dərin mantiya şəraitinə məruz qoyan alimlər, əvvəlcədən hansı seysmik siqnalların yaranacağını bilirdilər. Tədqiqatın
Bu kəşf, okeanların mənşəyi ilə bağlı mübahisələri də yenidən gündəmə gətirib. Əvvəllər okeanların buzlu kometaların Yerə dəyməsi nəticəsində yarandığı düşünülürdü. Lakin yeni nəticələr, suyun kənardan gəlməkdənsə, Yer kürəsinin dərinliklərindən səthə sızmış ola biləcəyini göstərir.