Kanada ‘orta dövlətlər’ koalisiyası yaratmağa çağırır
Kanadanın Baş naziri Mark Karni qlobal düzənin dəyişdiyi bir vaxtda “orta dövlətlər” koalisiyasının yaradılmasını təklif edib. Bu təşəbbüsün məqsədi iqtisadi maraqları qorumaq və supergüc olmayan ölkələr arasında əməkdaşlığı gücləndirməkdir.
Karninin fikrinə görə, bu blok ticarət əlaqələrini şaxələndirməli və böyük dövlətlərin təsirindən kənarda maraqları müdafiə etmək üçün bir araya gəlməlidir. O, Hindistan, Avstraliya və Yaponiyaya müraciət edərək bu koalisiyaya qoşulmağa çağırıb.
Davosdan başlayan ideya
Karni ilk dəfə yanvar ayında Davosda keçirilən Dünya İqtisadi Forumunda beynəlxalq arenada böyük oyunçulardan asılılığı azaltmağın vacibliyini qeyd edib. O, beynəlxalq münasibətlər sistemini tənzimləyən qaydaların artıq işləmədiyini bildirib.
Baş nazir hesab edir ki, “dünya hegemonlarının ağılsız davrandığı şəraitdə orta dövlətlər birləşməlidir”. Bu, müstəqilliyi qorumağın və siyasi arenada çəkiyə malik olmağın yeganə yoludur.
Orta dövlətlər kimlərdir?
Karni “şərtləri diktə edən” hegemonlar dedikdə, ilk növbədə ABŞ və Çini nəzərdə tutur. Orta dövlətlərə isə Avstraliya, Hindistan və Yaponiya kimi ölkələr daxildir. Avropada bu sıraya Almaniya, Polşa və Latviya kimi dövlətlər aid edilə bilər.
Kanadanın yeni siyasəti
Kanada AUKUS müdafiə paktına qoşulmaqdan imtina edərək müttəfiqlərlə əməkdaşlığı gücləndirməyə çalışır. Hökumət həmçinin öz müdafiə sektorunu möhkəmləndirmək üçün yeni hərbi sənaye strategiyasının reallaşdırılmasına 6,6 milyard dollar ayırıb.
Kanada, həmçinin Avropadan kənarda Aİ-nin birgə müdafiə alışlarının güzəştli kreditləşdirmə mexanizminə qoşulan ilk dövlət olub.
Göründüyü kimi, Kanada ABŞ-nin təzyiqləri qarşılığında özünə yeni müttəfiqlər axtarır. Lakin bu axtarışın nə dərəcədə uğurlu olacağı hələlik qeyri-müəyyəndir.