Ad dəyişikliyi prosesi: Hüquqi əsaslar və məhdudiyyətlər
Ad, soyad və ata adının dəyişdirilməsi hər bir vətəndaşın hüququ olsa da, bu prosesin müəyyən məhdudiyyətləri və şərtləri var. 2025-ci ildə Azərbaycanda 2723 nəfər adını dəyişdirmək üçün müraciət edib. Bu, əvvəlki illərə nisbətən artım deməkdir.
Statistikaya əsasən, daha çox soyadını (1383 nəfər) dəyişdirənlər çoxluq təşkil edir. Adını dəyişdirənlərin sayı 917 nəfərdir, ata adını dəyişdirənlərin sayı isə cəmi 5 nəfərdir. Bu, ata adının cəmiyyətdə daha sabit bir identiklik elementi olduğunu göstərir.
Ad dəyişdirmənin hüquqi tərəfləri
Hüquqşünas Ruslan Vəliyevin sözlərinə görə, 18 yaşdan yuxarı hər bir Azərbaycan vətəndaşı ad, ata adı və soyadını dəyişdirmək üçün müraciət edə bilər. Müraciət üçün şəxsin yaşayış yeri üzrə qeydiyyat şöbəsinə və ya xaricdə yaşayanlar üçün konsulluğa ərizə verilməlidir. Ərizədə şəxsin məlumatları, dəyişiklik səbəbləri və istədiyi yeni ad qeyd olunmalıdır.
İmtina halları
Bəzi hallarda vətəndaşlara ad dəyişdirməyə icazə verilmir. Bunlar aşağıdakılardır:
- Şəxs cinayət işində şübhəli və ya təqsirləndirilən şəxs qismində iştirak edirsə;
- Şəxsin ödənilməmiş məhkumluğu varsa;
- Şəxs barəsində tibbi xarakterli məcburi tədbirlər tətbiq edilirsə;
- Şəxs xarici ölkədən deportasiya olunubsa.
Tələb olunan sənədlər
Ad dəyişdirmək üçün aşağıdakı sənədlər tələb olunur:
- Doğum haqqında şəhadətnamə
- Nikah haqqında şəhadətnamə (əgər varsa)
- Nikahın pozulması haqqında şəhadətnamə (əgər varsa)
- Yetkinlik yaşına çatmayan uşaqların doğum haqqında şəhadətnamələri (əgər varsa)
- Şəxsiyyət vəsiqəsinin notarial təsdiqli surəti
- Hərbi biletin notarial təsdiqli surəti
- 3×4 sm ölçüdə 2 ədəd
Prosesin müddəti
Ad dəyişdirmə prosesi qanunvericiliklə tənzimlənməsə də, təcrübədə bu, təxminən 2-3 ay çəkə bilər. Proses başa çatdıqdan sonra vətəndaş yeni şəxsiyyət vəsiqəsi üçün müraciət etməlidir.