Bayram günlərində görülən yuxuların çin çıxması Azərbaycan xalq inanclarında dərin köklərə malikdir. Bu inam, əsrlər boyu formalaşmış dünyagörüşünün bir hissəsidir. Xüsusilə Novruz bayramı kimi qədim bayramlarda yuxulara verilən əhəmiyyət daha da artır. İnsanlar inanır ki, bu günlərdə kainatla insan arasında görünməz bir əlaqə yaranır.
İlaxır çərşənbə gecəsi bu baxımdan ən önəmli gecələrdən biridir. Subay qızlar arasında yayılmış ənənəyə görə, bu gecə görülən yuxuda gələcək həyat yoldaşını görmək mümkündür. Yuxular simvolik ola bilər, yəni insan birbaşa həmin şəxsi deyil, onu təmsil edən bir obraz görə bilər.
Novruz gecəsi insanlar mənəvi təmizlənməyə çalışırlar. Evlər yığışdırılır, köhnə incikliklər unudulur. Bu müsbət enerji fonunda görülən yuxuların daha saf olduğu düşünülür. Bolluq, işıq kimi elementlərin yer aldığı yuxular uğur əlaməti kimi yozulur.
Bayramın ilk gününün gecəsi də xüsusi məna daşıyır. Bəzi inanclara görə, bu gecə görülən yuxular insanın qarşıdakı il ərzində yaşayacağı hadisələri göstərə bilər. Sakit yuxu ilin uğurlu keçəcəyinə işarədir. Yuxuların qorunması ilə bağlı inanclar da var. Yaxşı yuxunu hər kəsə danışmaq olmaz.
Psixologiya və nevrologiya göstərir ki, yuxular insanın şüuraltı düşüncələrinin əksidir. Bayram günlərində insanlar daha emosional olur, yuxular daha təsirli olur. Yuxuların yozulması subyektivdir. Eyni yuxu fərqli insanlar üçün fərqli mənalar ifadə edə bilər.
Bayram günlərində görülən yuxuların çin çıxması inancı, insanların ümidlərini dərk etməsinə kömək edir. Bayramın yaratdığı mənəvi atmosfer bu yuxulara xüsusi bir rəng qatır.