Oğlan uşaqları niyə anasına oxşayır?
Xalq arasında dolaşan “oğlan uşaqları anasına oxşayır” inancı, əslində, elmə əsaslanır. Bəzən uşağın üz cizgiləri, davranışı və sağlamlıq göstəriciləri anası ilə eyni olur. Genetik faktorlar bu vəziyyəti izah edir.
Oğlan uşaqlarında ana geninin dominant olmasının səbəbləri:
İnsan bədənində 23 cüt xromosom var ki, onların yarısı anadan, yarısı atadan gəlir. Uşaq genlərinin 50%-ni anadan, 50%-ni atadan alır. Bəzi genetik mexanizmlər müəyyən xüsusiyyətlərin daha güclü görünməsinə səbəb olur.
Oğlan uşaqlarında XY xromosom dəsti olur. X xromosomu anadan, Y xromosomu isə atadan gəlir. X xromosomu daha çox gen daşıyır. Y xromosomu isə əsasən kişi cinsiyyətinin formalaşması ilə bağlı genləri daşıyır və gen sayı daha azdır.
Oğlan uşaqları genetik xüsusiyyətlərin çoxunu X xromosomu vasitəsilə anadan alır, ona görə də anasına bənzəyir.
Ana nəslindən gələn xüsusiyyətlər
- Üz cizgilərinin bənzərliyi
- Dəri və saç xüsusiyyətləri
- Bəzi metabolik xüsusiyyətlər
- İrsi xəstəliklər
Bəzi genetik xəstəliklər X xromosomu ilə ötürülür və oğlan uşaqlarında daha çox müşahidə olunur.
Dominant və resessiv genlər
Dominant genlər güclü təsir göstərir, resessiv genlər isə yalnız müəyyən şəraitdə üzə çıxır. Ana tərəfdə dominant genlər varsa, uşaq həmin xüsusiyyətləri daha aydın göstərə bilər.
Genetika mürəkkəb sistemdir. Bütün oğlanlar anasına oxşamır, bəziləri ata tərəfinə bənzəyir. Bu, genlərin müxtəlif kombinasiyası ilə bağlıdır.
Psixoloji və mühit faktorları
Uşağın bənzərliyi genetika ilə bitmir. Böyüdüyü mühit də rol oynayır. Uşağın anası ilə çox vaxt keçirməsi, davranışları öyrənməsi də anasına oxşamasına təsir edir.
Oğlan uşaqlarının ana nəslinə oxşaması genetik əsaslara malikdir. Bunun səbəbi oğlanlarda X xromosomunun anadan gəlməsi və çoxlu gen daşımasıdır.