Borc Problemi: Qanun Nə Deyir?
“Əlinlə ver, ayağınla axtar” deyimi borc verənlər üçün xüsusilə aktualdır. Borclanma, dünyada olduğu kimi Azərbaycanda da iqtisadi münasibətlərin ayrılmaz hissəsidir və qanunvericiliklə tənzimlənir.
Bəs, qanun borc alqı-satqısını necə tənzimləyir?
Mülki Məcəllənin 739-cu maddəsi borc müqaviləsinin mahiyyətini və formasını müəyyən edir. Bu maddəyə əsasən, borc müqaviləsi borcverənin borcalana pul vəsaiti və ya digər əvəzedici əşyalar verməsini, borcalanın isə həmin məbləği və ya eyni növlü əşyaları geri qaytarmasını nəzərdə tutur.
Müqavilənin Formaları: Borc məbləği 3000 manatdan çox olduqda, müqavilə yazılı şəkildə bağlanmalıdır. Əgər tərəflərdən biri hüquqi şəxsdirsə, məbləğdən asılı olmayaraq müqavilə yazılı olmalıdır.
Faizlə Borc Vermə Qadağası: Borcun gəlir əldə etmək məqsədilə verilməsi yalnız kredit təşkilatları tərəfindən həyata keçirilə bilər. Fiziki şəxslərin faizlə borc verməsi qanunla qadağandır.
Borcun Qaytarılması Şərtləri
Məcəlləyə əsasən, borcalan borcu müqavilədə göstərilən müddətdə və qaydada qaytarmalıdır. Əgər müqavilədə müddət yoxdursa, borcverən istənilən vaxt borcun qaytarılmasını tələb edə bilər. Bu halda, borcalan 1 ay ərzində borcu ödəməlidir.
Borcun Vaxtından Əvvəl Tələb Edilməsi Halları
Borcverən aşağıdakı hallarda borcun vaxtından əvvəl qaytarılmasını tələb edə bilər:
- Borcalanın maddi vəziyyətinin pisləşməsi və ya yanlış məlumat verməsi
- Borcun hissə-hissə ödənilməsində gecikmələr
- Borc öhdəliyinin təmin edilməməsi və ya təminatın dəyərinin azalması
- Borcun təyinatı üzrə istifadə edilməməsi