Silverpit Kraterinin Sirri Açıldı: Meqa-Sunaminin Səbəbi Nə İdi?
Şimal dənizində yerləşən Silverpit kraterinin mənşəyi ilə bağlı uzun sürən mübahisələrə son qoyuldu. Yeni araşdırmalar göstərir ki, bu struktur təxminən 43-46 milyon il əvvəl asteroid və ya kometin zərbəsi nəticəsində formalaşıb.
Edinburqdakı Heriot-Vatt Universitetinin doktoru Yuisdin Nikolsonun rəhbərliyi ilə aparılan tədqiqatda seysmiki vizualizasiya, daş nümunələrinin mikroskopik analizi və kompüter modelləşdirilməsi birləşdirilərək, Silverpitin nadir zərbə kraterlərindən biri olduğu təsdiqlənib. Nəticələr “Nature Communications” jurnalında dərc olunub.
Silverpit krateri Yorkşir sahilindən 129 km məsafədə, dəniz yatağından 700 metr dərinlikdə yerləşir. Geoloqlar 2002-ci ildən bu krateri və ətrafındakı qırılmaları araşdırırlar.
Yeni analizlər nəticəsində kraterin yüksək sürətli asteroid zərbəsi nəticəsində yarandığı təsdiqlənib. Nadir “zərbə” kuvars və feldşpat kristalları yalnız yüksək təzyiq altında formalaşa bilər ki, bu da asteroid zərbəsini sübut edir.
Təxminən 160 metr diametrli asteroidin dəniz yatağına dəyməsi nəticəsində 1,5 kilometrlik daş və su pərdəsi yaranıb və 100 metrdən yüksək meqa-sunami baş verib.
Silverpit nadir hallarda qorunmuş hiper-sürətli zərbə krateridir. Bu araşdırma asteroid zərbələrinin planetimizi necə formalaşdırdığını və gələcəkdə baş verə biləcək toqquşmaları anlamağa kömək edir.